
Sprawy małżeńskie, rodzinne i partnerskie
Sprawy małżeńskie, rodzinne i partnerskie obejmują również regulowanie wzajemnych stosunków majątkowych i zobowiązań.. Notariusz sporządza dokumenty pozwalające małżonkom, członkom rodziny oraz osobom pozostającym w związkach nieformalnych precyzyjnie uregulować stosunki majątkowe i wzajemne zobowiązania.
Odpowiednio przygotowana umowa pozwala jasno określić prawa i obowiązki stron, zabezpieczyć wykonanie ustalonych świadczeń oraz ograniczyć ryzyko przyszłych sporów.
Koszty czynności obejmują wynagrodzenie notariusza, ustalane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, wraz z podatkiem VAT, a także mogą obejmować podatek od czynności cywilnoprawnych i podatek od spadków i darowizn oraz opłaty sądowe związane z wpisami w księdze wieczystej. Ich wysokość zależy od rodzaju czynności, wartości jej przedmiotu oraz zakresu składanych wniosków wieczystoksięgowych.

Majątkowe umowy małżeńskie
Małżonkowie oraz osoby planujące zawarcie małżeństwa mogą w drodze umowy ustalić ustrój majątkowy odmienny od ustawowej wspólności majątkowej. Majątkowa umowa małżeńska wymaga formy aktu notarialnego.
W kancelarii można zawrzeć umowę:
-
ustanawiającą rozdzielność majątkową;
-
ustanawiającą rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków;
-
rozszerzającą wspólność ustawową;
-
ograniczającą wspólność ustawową;
-
zmieniającą wcześniej zawartą umowę majątkową;
-
rozwiązującą wcześniej zawartą umowę majątkową.
Umowa może zostać zawarta zarówno przed ślubem, jak i w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli zawierają ją przyszli małżonkowie, wywołuje ona skutki od chwili zawarcia małżeństwa.
W treści umowy można również określić nierówne udziały małżonków w majątku wspólnym na wypadek ustania wspólności majątkowej – w granicach dopuszczonych przez obowiązujące przepisy.
Samo zawarcie umowy majątkowej nie powoduje podziału majątku zgromadzonego wcześniej przez małżonków. Podział taki wymaga dokonania odrębnej czynności, która może zostać objęta tym samym aktem notarialnym.
Podział majątku wspólnego
Po ustaniu wspólności majątkowej małżonkowie albo byli małżonkowie mogą dokonać umownego podziału majątku wspólnego. Wspólność może ustać między innymi wskutek rozwodu, separacji, zawarcia umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową albo orzeczenia sądu.
Podział może obejmować w szczególności:
-
nieruchomości i prawa do lokali;
-
przedsiębiorstwa oraz składniki działalności gospodarczej;
-
udziały i akcje w spółkach;
-
pojazdy i inne ruchomości;
-
środki pieniężne, wierzytelności i inne prawa majątkowe;
-
środki zgromadzone w OFE, na subkoncie w ZUS oraz w PPK.
Jeżeli podział obejmuje przedsiębiorstwo albo składniki działalności gospodarczej, strony mogą ustalić, któremu z małżonków przypadną między innymi nieruchomości, wyposażenie, pojazdy, środki pieniężne, wierzytelności i inne prawa związane z działalnością. Możliwe jest również rozliczenie nakładów oraz ustalenie odpowiednich spłat. Podział nie powoduje jednak automatycznego przejęcia zobowiązań wobec banków, leasingodawców lub innych wierzycieli.
Środki emerytalne dzielone są według zasad właściwych dla danego systemu – co do zasady poprzez ich przekazanie na odpowiedni rachunek, a nie wypłatę w gotówce.
W umowie można również określić wysokość i terminy spłat, sposób rozliczenia nakładów, termin wydania składników majątku oraz zabezpieczenie wykonania zobowiązań, w tym poddanie się egzekucji.
Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, umowa podziału wymaga formy aktu notarialnego.
Umowy alimentacyjne
Strony mogą zawrzeć umowę określającą zakres obowiązku alimentacyjnego, wysokość świadczenia oraz sposób i termin jego spełniania.
Umowa może regulować między innymi:
-
wysokość miesięcznych alimentów;
-
termin i sposób ich płatności;
-
zasady ponoszenia dodatkowych kosztów utrzymania;
-
udział w kosztach leczenia, edukacji albo zajęć dodatkowych;
-
sposób waloryzacji świadczenia;
-
termin rozpoczęcia płatności;
-
rozliczenie zaległych świadczeń.
Osoba zobowiązana do zapłaty może w akcie notarialnym poddać się egzekucji. Po spełnieniu określonych warunków akt może stanowić podstawę prowadzenia egzekucji po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności.
Jeżeli umowa dotyczy alimentów na rzecz dziecka, jej postanowienia powinny uwzględniać usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe i majątkowe osoby zobowiązanej. Umowa nie może skutecznie pozbawić dziecka prawa do dochodzenia w przyszłości świadczeń odpowiadających jego potrzebom.

Fundacje rodzinne

Notariusz sporządza akty założycielskie fundacji rodzinnych oraz statuty określające zasady ich organizacji i funkcjonowania. W formie aktu notarialnego przyjmuje również oświadczenia o ustanowieniu fundacji rodzinnej w testamencie. Sporządza ponadto spisy mienia, protokoły zgromadzeń beneficjentów oraz dokumenty dotyczące zmian statutu, przystąpienia do fundacji nowych fundatorów, rozwiązania fundacji rodzinnej i innych czynności wymagających zachowania formy notarialnej.
Ustanowienie fundacji rodzinnej pozwala zgromadzić i chronić majątek rodzinny, określić zasady zarządzania nim oraz wypłacania świadczeń beneficjentom, a także zaplanować sukcesję przedsiębiorstwa lub innych składników majątku na kolejne pokolenia. Zakres dokumentów i przebieg czynności są ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem woli fundatora, struktury majątku oraz planowanego sposobu działania fundacji.
Umowy i dokumenty dotyczące związków partnerskich
Notariusz sporządza umowy i ugody dotyczące rozliczeń majątkowych wynikających ze wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, finansowania majątku jednego z partnerów albo zakończenia związku.
Dokument może obejmować między innymi:
-
rozliczenie nakładów na nieruchomość;
-
rozliczenie kosztów budowy albo remontu;
-
zwrot środków przeznaczonych na spłatę kredytu;
-
rozliczenie wspólnie finansowanych zakupów;
-
uznanie długu;
-
ustalenie wysokości i terminu spłaty;
-
rozłożenie należności na raty;
-
zrzeczenie się określonych roszczeń;
-
poddanie się egzekucji w zakresie obowiązku zapłaty.
Partnerzy mogą również sporządzić:
-
testamenty, w których powołają siebie wzajemnie do spadku albo ustanowią zapisy na swoją rzecz;
-
pełnomocnictwa do zarządzania majątkiem, dokonywania czynności urzędowych, bankowych lub związanych z leczeniem – w granicach dopuszczonych prawem;
-
pełnomocnictwa do uzyskiwania informacji i dokumentacji medycznej;
-
oświadczenia o upoważnieniu partnera do otrzymywania informacji o stanie zdrowia;
-
umowy darowizny, sprzedaży, zamiany albo pożyczki;
-
umowy dotyczące nabycia i zasad korzystania ze wspólnej nieruchomości;
-
oświadczenia o poddaniu się egzekucji;
-
inne dokumenty służące zabezpieczeniu wzajemnych praw i interesów.
Każdy z partnerów sporządza własny testament – prawo polskie nie przewiduje wspólnego testamentu dwóch osób. Treść dokumentów jest każdorazowo dostosowywana do sytuacji stron, źródła wzajemnych roszczeń oraz przedstawionych ustaleń.
Sprawy małżeńskie, rodzinne i partnerskie- pełnomocnictwa, zgody i inne oświadczenia

Notariusz sporządza pełnomocnictwa, zgody i upoważnienia dotyczące spraw małżonków, partnerów, rodziców, dzieci oraz innych członków rodziny.
Dokumenty mogą dotyczyć między innymi:
-
zarządzania majątkiem rodzica, małżonka, partnera albo innej osoby bliskiej;
-
dokonywania czynności dotyczących nieruchomości;
-
zawierania umów i składania oświadczeń;
-
reprezentowania przed urzędami, sądami, bankami, ZUS, organami podatkowymi oraz innymi instytucjami;
-
odbierania korespondencji, dokumentów, świadczeń i należności;
-
załatwiania spraw związanych z mieszkaniem, opieką lub bieżącymi potrzebami osoby starszej;
-
uzyskiwania informacji o stanie zdrowia członka rodziny;
-
dostępu do dokumentacji medycznej;
-
kontaktu z placówkami medycznymi;
-
wyrażenia przez rodzica zgody na zagraniczny wyjazd dziecka pod opieką drugiego rodzica albo innej wskazanej osoby;
-
upoważnienia członka rodziny do odbioru dziecka lub załatwienia określonej sprawy dotyczącej dziecka;
-
składania innych zgód i oświadczeń wymaganych przez szkoły, urzędy, placówki medyczne albo instytucje zagraniczne;
-
wskazania woli dotyczącej organizacji pochówku;
-
odwołania wcześniej udzielonych pełnomocnictw lub upoważnień.
Pełnomocnictwa są często udzielane przez rodziców dorosłym dzieciom, aby mogły w ich imieniu zarządzać majątkiem, regulować sprawy urzędowe i bankowe albo dokonywać oznaczonych czynności prawnych.
Zakres dokumentu jest każdorazowo dostosowywany do potrzeb mocodawcy oraz wymagań instytucji, w której ma zostać wykorzystany. Pełnomocnictwo nie zastępuje zgody sądu opiekuńczego, jeżeli jest ona wymagana, ani nie pozwala pełnomocnikowi dokonywać czynności, które ze względu na swój charakter wymagają osobistego działania danej osoby.