Zabezpieczenia i depozyty
Notariusz sporządza dokumenty służące zabezpieczeniu zapłaty, wydania rzeczy, opróżnienia lokalu oraz wykonania innych zobowiązań. W kancelarii można również złożyć do depozytu pieniądze, dokumenty i papiery wartościowe pozostające w związku z dokonywaną czynnością notarialną.
Koszty czynności mogą obejmować wynagrodzenie notariusza, ustalane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, wraz z podatkiem VAT, a także podatek od czynności cywilnoprawnych albo podatek od spadków i darowizn oraz opłaty sądowe związane z wpisami w księdze wieczystej. Ich wysokość zależy od rodzaju czynności, wartości jej przedmiotu oraz zakresu składanych wniosków wieczystoksięgowych.
Depozyty notarialne jako forma zabezpieczenia
W związku z dokonywaną czynnością notarialną notariusz może przyjąć na przechowanie pieniądze w walucie polskiej lub obcej, papiery wartościowe, dokumenty oraz dane zapisane na informatycznym nośniku danych.
Pieniądze wpłacane są na specjalny rachunek bankowy kancelarii. Przyjęcie depozytu dokumentowane jest protokołem notarialnym, w którym określa się jego przedmiot, przeznaczenie, warunki wydania oraz osobę uprawnioną do odbioru.
Depozyty notarialne mogą służyć jako forma zabezpieczenia:
-
zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości lub innego prawa;
-
wykonania zobowiązań wynikających z umowy przedwstępnej;
-
zawarcia umowy przyrzeczonej;
-
zapłaty za udziały, akcje, przedsiębiorstwo albo jego zorganizowaną część;
-
spłat i dopłat wynikających z działu spadku, podziału majątku albo zniesienia współwłasności;
-
spłaty kredytu lub innego zadłużenia;
-
wydania dokumentów potrzebnych do wykreślenia praw i obciążeń z księgi wieczystej.
Do depozytu notarialnego można złożyć także dokument zawierający zgodę na wykreślenie z księgi wieczystej:
-
roszczenia wynikającego z umowy przedwstępnej;
-
prawa pierwokupu albo odkupu;
-
roszczenia o przeniesienie własności;
-
hipoteki;
-
służebności;
-
innego prawa, roszczenia lub obciążenia ujawnionego w dziale III albo IV księgi wieczystej.
Rozwiązanie takie może zabezpieczać obie strony umowy przedwstępnej. Dokument obejmujący zgodę na wykreślenie roszczenia może zostać złożony do depozytu i wydany osobie uprawnionej dopiero w przypadku niezawarcia umowy przyrzeczonej albo wystąpienia innych okoliczności wskazanych w protokole. Jeżeli umowa przyrzeczona zostanie zawarta, dokument pozostaje niewydany albo zostaje zwrócony osobie określonej w protokole.
Protokół może również przewidywać wydanie zgody na wykreślenie hipoteki dopiero po spłacie zabezpieczonego zadłużenia albo przedstawieniu dokumentu potwierdzającego spełnienie świadczenia.
Warunki wydania dokumentu muszą zostać sformułowane jednoznacznie i możliwie precyzyjnie. Treść depozytu oraz sposób zabezpieczenia należy uzgodnić z kancelarią przed podpisaniem umowy i przekazaniem dokumentów.
Zabezpieczenia wierzytelności
Notariusz sporządza dokumenty służące zabezpieczeniu zapłaty oraz wykonania innych obowiązków wynikających między innymi z umów sprzedaży, pożyczki, kredytu, najmu, działu spadku, podziału majątku lub zniesienia współwłasności.
Zabezpieczenie może obejmować w szczególności:
-
ustanowienie hipoteki na rzecz banku albo innego wierzyciela;
-
oświadczenie właściciela nieruchomości o ustanowieniu hipoteki;
-
umowę pożyczki zabezpieczoną hipoteką;
-
oświadczenie o poddaniu się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 lub 5 Kodeksu postępowania cywilnego;
-
poręczenie za zobowiązanie innej osoby;
-
uznanie długu i ustalenie zasad jego spłaty;
-
ustanowienie zastawu zwykłego albo rejestrowego;
-
przewłaszczenie rzeczy lub przelew wierzytelności na zabezpieczenie;
-
zabezpieczenie zapłaty ceny, spłaty, dopłaty, czynszu, zachowku albo zwrotu pożyczki;
-
zabezpieczenie obowiązku wydania rzeczy lub nieruchomości;
-
zmianę, ograniczenie albo zwolnienie ustanowionego zabezpieczenia.
Hipoteka może zabezpieczać należność główną, odsetki, koszty dochodzenia wierzytelności oraz inne świadczenia wskazane w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu. W akcie można również określić jej sumę, zakres, pierwszeństwo oraz warunki zwolnienia zabezpieczenia.
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji pozwala wierzycielowi – po wystąpieniu okoliczności określonych w akcie i uzyskaniu klauzuli wykonalności – dochodzić zapłaty albo wykonania innego obowiązku bez konieczności wcześniejszego prowadzenia procesu.
W kancelarii mogą zostać sporządzone również dokumenty wymagane przez banki i inne instytucje finansujące, w szczególności pełnomocnictwa, zgody na ustanowienie zabezpieczeń, oświadczenia właścicieli nieruchomości oraz wnioski wieczystoksięgowe dotyczące wpisu, zmiany albo wykreślenia hipoteki.
Rodzaj zabezpieczenia oraz jego treść są każdorazowo dostosowywane do wysokości i charakteru wierzytelności, terminu jej wymagalności, przedmiotu zabezpieczenia oraz ustaleń stron.
Umowy najmu i zabezpieczenie obowiązków najemcy
W kancelarii sporządzane są dokumenty związane z zawieraniem i zabezpieczaniem umów najmu lokali mieszkalnych, użytkowych oraz innych nieruchomości.
Czynności mogą obejmować między innymi:
-
umowy najmu w formie aktu notarialnego;
-
oświadczenia najemcy o poddaniu się egzekucji w zakresie zapłaty czynszu, opłat i odszkodowania;
-
oświadczenia o obowiązku opróżnienia i wydania lokalu;
-
oświadczenia wymagane przy najmie okazjonalnym;
-
oświadczenia wymagane przy najmie instytucjonalnym;
-
poświadczenie podpisu właściciela innego lokalu na zgodzie na zamieszkanie najemcy;
-
zabezpieczenie obowiązku zapłaty, wydania lokalu lub przywrócenia go do odpowiedniego stanu;
-
pełnomocnictwa do zawarcia, zmiany albo rozwiązania umowy najmu.
Zakres dokumentów zależy od rodzaju najmu, treści umowy oraz statusu wynajmującego i najemcy.
Weksle, deklaracje wekslowe i protesty
Notariusz dokonuje czynności związanych z wekslami, czekami oraz dokumentami służącymi zabezpieczeniu wierzytelności.
W kancelarii można dokonać w szczególności:
-
poświadczenia podpisu na wekslu;
-
poświadczenia podpisu na deklaracji wekslowej;
-
poświadczenia zgodności odpisu weksla lub innego dokumentu;
-
sporządzenia protokołu okazania weksla;
-
protestu weksla z powodu odmowy przyjęcia albo zapłaty;
-
protestu czeku;
-
innych protestów wymaganych przez przepisy prawa.
Deklaracja wekslowa może określać wierzytelność zabezpieczoną wekslem, warunki jego uzupełnienia, maksymalną sumę wekslową, termin płatności oraz zasady zwrotu dokumentu po wygaśnięciu zobowiązania. Protest służy urzędowemu stwierdzeniu określonego zdarzenia, w szczególności odmowy przyjęcia lub zapłaty weksla albo czeku.
